Đọc bài viết “Thành công hay thất bại phụ thuộc vào giáo viên” của PGs.Ts Nguyễn Kim Hồng, Hiệu Trưởng Trường Đại học Sư phạm Tp. HCM, in ở báo Thanh Niên, 20. 04. 2017, trong đó có đoạn: “Tất cả các công việc để thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới, sự thành công hay thất bại của nó, phần lớn phụ thuộc vào sự đồng tình ủng hộ và thực hiện chương trình của đội ngũ giáo viên.

Nên nếu như chúng ta không tạo được sự đồng thuận của giáo viên thì không thể thực hiện được đổi mới chương trình giáo dục phổ thông”, tôi thấy cần điều chỉnh một số vấn đề sau!

Thứ nhất, giáo viên là người thực hiện chương trình, và đối tượng tuân thủ chương trình giáo dục của Bộ giáo dục. Nên tác giả cho rằng rất cả đều phụ thuộc vào họ.Tôi đồng ý với tác giả bài viết là THÀNH CÔNG HAY THẤT BẠI ĐỀU PHỤ THUỘC VÀO GIÁO VIÊN. Nhưng cho rằng, tạo ra SỰ ĐỒNG THUẬN ở giáo viên, tôi cho rằng đây là một quan điểm hoàn toàn sai! Nó không chỉ sai về sự chấp thuận mệnh lệnh công việc giáo dục của một quốc gia mà sai về thái độ! Điều này bởi lẽ:

1. Trách nhiệm thực hiện chương trình là ở giáo viên và như vậy bắt buộc họ phải làm, nếu không, bộ sẽ chỉ đạo hình thức kỷ luật!

2. Trước khi thực hiện chương trình sách giáo khoa mới, bộ cần tập huấn và bắt buộc thay đổi cách dạy, cách đánh giá, để bắt nhịp với mục tiêu chương trình, không chạy theo thành tích. Chắc PGs chưa một lần thực mục sở thị một trường phổ thông để nắm bắt thực tế hoạt động chuyên môn của họ.

Tôi cụ thể, giáo viên sai chuyên môn hiện nay đang rải khắp các địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, từ trường công lập cho đến tư thục, thực hiện chương trình giáo chuyên môn theo ý học và học cũng đặt ra mục tiêu của riêng học hoặc họ cứ dạy, cứ lên lớp mà chẳng có mục tiêu nào cho công việc của mình. Cứ tuần sau kiểm tra, thi, thì hôm nay, tổ trưởng chỉ đạo giáo viên hướng cho học sinh học phần nào, tác phẩm nào, nó rất cụ thể. Một số trường lại in cho học sinh những bài văn mẫu để học sinh học thuộc lòng rồi đến ngày thi, kiểm tra, học sinh chép lại như kiểu học sinh tiểu học học phân môn tập đọc vậy.

Như thế, học sinh sẽ lo lắng làm sao để có điểm kiểm tra, thi cao chứ không học bài mới, bài tiếp theo. Điều này diễn ra ở các trường công lập và cả tư thục. Học sinh cần điểm, giáo viên hoàn thành nhiệm vụ xuất sắc vì rất nhiều học sinh đạt điểm cao. Tôi gặp 100 giáo viên Ngữ văn thì đến 90 người thẳng thắn là hiện này chúng tôi dạy như thế, vì học sinh không chịu học, áp lực ban giám hiệu, sở là điểm số. 10% còn lại trong số họ lấp lửng việc này. Có lẽ, họ đã nhận ra họ sai!

Tôi đã đọc nhiều bài viết về sách giáo khoa mới 2018 nhưng tôi chưa đọc và nghe các vị làm sách giáo khoa như Gs Đỗ Ngọc Thống nói gì về việc thực hiện chương trình và người thực hiện chương trình. Như trong bài: Chương trình giáo dục phổ thông mới: “Đến lúc không thể dạy và học như cũ”, cũng ở báo Thanh Niên vào 24. 04, Gs chưa nói đến dạy theo cách mới là làm thế nào, cũng không nói giáo viên phải như thế nào. Bài phát biểu là nói về sách giáo khoa mới mà quên đi điều cần nói là người thực hiện chương trình, đó là giáo viên. Bộ cần thay đổi cách nhìn của họ!

Tôi cho rằng, (Thứ hai) mỗi giáo viên cần tuân thủ tiêu chí đánh giá được vạch sẵn, nghĩa là hết bậc tiểu học, hs đạt đến trình độ nào, hết bậc THCS, hs đạt mức nào… Như vậy, đồng hành với sự ra đời của sách giáo khoa mới 2018 là sự ra đời của những tiêu chí đánh giá cụ thể cho từng bậc học. Và đương nhiên giáo viên phải nắm vững để áp dụng!

Thứ 3, giáo viên cần được tập huấn cách ra đề thi, kiểm tra! Điều này, chúng đã làm nhưng chúng ta chưa sát thực tiễn hiện nay. Nhiều trường, tổ chuyên môn, đặc biệt là môn Ngữ văn, ra đều như để có cho học sinh làm mà có được con điểm cho đẹp mắt phụ huynh. Điều này diễn ra rất nhiều hiện nay!

Như vậy, chúng ta phải làm gì trước tình hình giáo dục phổ thông hiện nay?
Cần thay đổi cách nghĩ, cách làm của giáo viên!

Lê Hoàng Giang
NCS Trường ĐHSP Hà Nội